Verplichte hondencursus voor risicohonden in België? Wat is feit of fictie en wat betekent dit voor jou?
“Ik hoorde dat eigenaars van bepaalde honden binnenkort verplicht een cursus moeten volgen. Klopt dat?”
Het is een vraag die de laatste maanden steeds vaker gesteld wordt. Op sociale media, in hondenparken, bij dierenartsen en tijdens gedragstrajecten circuleren heel wat berichten over een zogenaamde verplichte hondencursus voor “gevaarlijke” of “risicovolle” honden. Daardoor ontstaat al snel verwarring. Sommige mensen zijn ervan overtuigd dat de maatregel al bestaat, terwijl anderen denken dat er binnenkort een algemeen verbod op bepaalde rassen komt.
De werkelijkheid ligt genuanceerder.
Op dit moment bestaat er in België geen algemene wettelijke verplichting die eigenaars van specifieke hondenrassen verplicht om een cursus te volgen. Toch staan er wel degelijk plannen op tafel die in de toekomst verandering kunnen brengen. Ook in Nederland beweegt er heel wat rond dit thema.
België beschikt vandaag niet over een nationale lijst van verboden of officieel als gevaarlijk bestempelde hondenrassen. Vlaams gezien bestaat er evenmin een algemene rassenlijst die bepaalt welke honden wel of niet gehouden mogen worden.
Dat verrast veel mensen, omdat er nog steeds regelmatig gesproken wordt over “verboden hondenrassen” of “gevaarlijke honden”.
In het verleden bestond er wel een lijst van hondenrassen die als potentieel gevaarlijk werden beschouwd. Die regelgeving hield echter juridisch geen stand en werd uiteindelijk vernietigd. Sindsdien bestaat er geen federale of Vlaamse rassenlijst meer. Dat betekent echter niet dat er helemaal geen regels zijn.
Gemeenten kunnen wel eigen regels opleggen
Waar veel hondeneigenaars zich niet van bewust zijn, is dat lokale besturen via hun politiereglement eigen maatregelen kunnen invoeren.
Afhankelijk van de gemeente kunnen er bijvoorbeeld bijkomende voorwaarden gelden voor bepaalde rassen of hondentypes:
- verplichte aanlijning;
- verplichte muilkorf op bepaalde locaties;
- meldingsplicht;
- bijkomende veiligheidsmaatregelen na incidenten.
Daardoor kan de regelgeving verschillen van gemeente tot gemeente.
Een eigenaar die in de ene gemeente probleemloos met zijn hond mag wandelen zonder bijkomende voorwaarden, kan in een andere gemeente geconfronteerd worden met strengere regels.
Controleer daarom altijd het lokale politiereglement van jouw gemeente wanneer je twijfelt over de regelgeving die van toepassing is op jouw hond.
Wat staat er in nu écht in het Vlaamse regeerakkoord?
De aanleiding voor veel recente discussies is het Vlaamse regeerakkoord 2024-2029.
Daarin staat het voornemen om nieuwe eigenaars van bepaalde hondenrassen te verplichten een opleiding of opvoedingscursus te volgen. Het gaat daarbij enerzijds om honden die door beleidsmakers als risicovol worden beschouwd en anderzijds om honden die relatief vaak in dierenasielen terechtkomen.
Dat klinkt op het eerste gezicht logisch.
Jaarlijks komen immers heel wat honden in asielen terecht omdat eigenaars zich onvoldoende hebben geïnformeerd over de specifieke behoeften, het energieniveau of de gedragskenmerken van het gekozen ras.
Toch zijn er vandaag nog veel onduidelijkheden.
Er is namelijk nog geen definitieve lijst bekend van rassen waarop deze maatregel van toepassing zou zijn. Ook de concrete invulling van zo’n verplichte cursus en de manier waarop deze gecontroleerd zou worden, zijn nog niet vastgelegd.
Het gaat dus op dit moment om een beleidsintentie en niet om een reeds geldende wettelijke verplichting.
Verandert er vandaag al iets voor huidige eigenaars?
Nee.
Voor mensen die vandaag al een hond bezitten verandert er momenteel niets.
Er bestaat vandaag geen algemene verplichting om een hondencursus te volgen louter omdat je eigenaar bent van een bepaald ras.
Wie reeds eigenaar is van een Staffordshire Bull Terrier, American Staffordshire Terrier, Rottweiler, Bull Terrier, Cane Corso, Mechelse Herder of een ander krachtig ras, hoeft dus niet plots een opleiding te volgen omdat er hierover plannen worden besproken.
Dat betekent uiteraard niet dat begeleiding overbodig is.
Integendeel.
Wie een sterke, energieke of genetisch gespecialiseerde hond heeft, draagt een grotere verantwoordelijkheid om die hond correct te begeleiden.
Maar dat is een kwestie van goed eigenaarschap, niet van een huidige wettelijke verplichting.
Ook Nederland werkt aan nieuwe regelgeving
Niet alleen Vlaanderen kijkt naar bijkomende maatregelen.
Ook in Nederland groeit de politieke aandacht voor hondenbeten en ernstige incidenten.
In september 2026 maakte staatssecretaris Silvio Erkens bekend dat eigenaars van zogenaamde risicohonden in de toekomst mogelijk verplicht een gedragscursus zullen moeten volgen. De bedoeling is om het aantal bijtincidenten te verminderen en eigenaars beter te leren omgaan met hun hond. Welke honden hieronder precies zullen vallen, wordt pas later bepaald.
Daarnaast werd aangekondigd dat eigenaars die zo’n verplichte cursus niet volgen, in bepaalde situaties mogelijk een zwaardere verantwoordelijkheid kunnen dragen wanneer zich later een ernstig incident voordoet.
Belangrijk is dat ook deze plannen momenteel nog in ontwikkeling zijn.
Er bestaat vandaag geen nieuwe landelijke Nederlandse rassenlijst.
De bekende Nederlandse Regeling Agressieve Dieren (RAD), die onder meer gericht was op pitbullachtige honden, werd reeds in 2009 afgeschaft.
Het grootste misverstand sterke honden zijn niet automatisch agressieve honden
Hier raakt de discussie een gevoelig punt.
In mediareportages, politieke debatten en op sociale media worden fysieke kracht en agressie vaak met elkaar verward.
Dat is echter niet hetzelfde.
Een krachtige hond beschikt misschien over:
- meer spiermassa;
- grotere fysieke slagkracht;
- sterkere beetkracht.
Maar dat betekent niet automatisch dat die hond sneller zal bijten.
Een Border Collie heeft een sterke aanleg om te drijven.
Een jachthond heeft vaak een uitgesproken jachtinstinct.
Een Mechelse Herder bezit doorgaans veel werklust, energie en doorzettingsvermogen.
Een Cane Corso beschikt over een indrukwekkende fysieke aanwezigheid.
Geen van deze eigenschappen betekent dat een hond agressief is.
Gedrag ontstaat altijd uit een combinatie van:
- genetische aanleg;
- socialisatie;
- ervaringen;
- leefomgeving;
- gezondheid;
- begeleiding door de eigenaar.
Wanneer we uitsluitend naar het ras kijken, dreigen we voorbij te gaan aan de belangrijkste factor: de mens aan de andere kant van de leiband.
Waarom ontstaan er dan toch problemen?
In mijn praktijk zie ik vaak dezelfde patronen terugkomen.
Niet omdat een hond van een bepaald ras is.
Wel omdat de hond niet krijgt wat hij nodig heeft.
Dat kan verschillende oorzaken hebben:
- onvoldoende socialisatie;
- gebrek aan mentale uitdaging;
- verkeerd trainingsadvies;
- onvoldoende kennis van hondentaal;
- chronische stress;
- angst;
- pijnklachten;
- onrealistische verwachtingen van de eigenaar.
Een actieve werkhond die enkel een wandeling rond het blok krijgt, zal vaak frustratie ontwikkelen.
Een onzekere hond die voortdurend gecorrigeerd wordt zonder begeleiding, kan steeds meer spanning opbouwen.
Een hond die nooit heeft geleerd hoe hij met prikkels moet omgaan, zal sneller ongewenst gedrag vertonen.
Dat zijn problemen die je niet oplost door enkel naar het ras te kijken.
De grote uitdaging wie geeft die verplichte cursus?
Mocht een verplichte opleiding er ooit komen, dan rijst onmiddellijk een belangrijke vraag:
Wie gaat die opleiding geven?
Vandaag bestaat er zowel in België als Nederland geen uniform beschermd beroepsstatuut voor hondentrainers of hondengedragstherapeuten.
Het opleidingsniveau kan daardoor sterk verschillen.
Dat betekent niet dat er geen uitstekende professionals actief zijn, integendeel.
Maar het betekent wel dat kwaliteit niet altijd vanzelfsprekend is.
Een verplichte cursus heeft alleen waarde wanneer de inhoud kwalitatief onderbouwd is.
Eigenaars hebben weinig aan een opleiding die uitsluitend focust op:
- zit;
- lig;
- blijf;
- gehoorzaamheidsoefeningen.
Wat eigenaars werkelijk nodig hebben, is inzicht in
- lichaamstaal;
- stresssignalen;
- communicatie;
- emotionele behoeften;
- preventie van probleemgedrag;
- verantwoord hondenhouderschap.
Daar zit de echte meerwaarde.
Zou zo’n cursus eigenlijk niet voor elke eigenaar nuttig zijn?
Persoonlijk vind ik dat een interessante vraag.
Want als we eerlijk zijn, hebben niet alleen eigenaars van zogenaamde risicohonden baat bij meer kennis.
Iedere hond kan bijten.
Iedere hond kan angst ontwikkelen.
Iedere hond kan probleemgedrag vertonen als signalen niet tijdig worden herkend.
Kennis over hondengedrag zou daarom voor elke eigenaar waardevol zijn, ongeacht ras, grootte of afkomst van de hond.
Misschien ligt de toekomst niet zozeer in het viseren van bepaalde rassen, maar in het beter informeren van alle toekomstige hondeneigenaars.
Wat betekent dit vandaag concreet voor jou?
Laten we het eenvoudig samenvatten.
Moet je vandaag verplicht een cursus volgen omdat je een bepaald hondenras bezit?
Nee.
Bestaat er momenteel een Vlaamse lijst met verboden of gevaarlijke hondenrassen?
Nee.
Zijn er plannen voor toekomstige opleidingen?
Ja, die worden besproken en voorbereid.
Kunnen gemeenten bijkomende regels opleggen?
Ja, afhankelijk van het lokale politiereglement.
Moet je de ontwikkelingen opvolgen als je overweegt een hond aan te schaffen die vaak als risicovol wordt bestempeld?
Absoluut.
De echte oplossing begint bij kennis
Wetten kunnen helpen.
Regels kunnen richting geven.
Maar uiteindelijk blijft de belangrijkste preventie nog steeds een eigenaar die zijn hond begrijpt.
Niet omdat een hond perfect gehoorzaamt.
Wel omdat de eigenaar leert kijken naar wat zijn hond probeert te vertellen.
Wie stresssignalen herkent, lichaamstaal begrijpt en inzet op begeleiding in plaats van enkel correctie, verkleint de kans op gedragsproblemen aanzienlijk.
Of je nu een Chihuahua, Labrador, Stafford, Cane Corso of Mechelse Herder bezit, Een goede opvoeding begint nooit bij het ras, maar altijd bij wederzijds begrip.
Heb je vragen over het gedrag van je hond?
Merk je onzekerheid, uitvalgedrag, frustratie, angst of andere gedragsproblemen? Of wil je jouw hond van bij de start op een correcte manier begeleiden?
Dan help ik je graag verder met een gedragsgerichte aanpak die vertrekt vanuit begrip, communicatie en respect voor de hond.
Kelly Schenkels
Hondengedragsdeskundige
🌐 www.kellyschenkels.be
📧 info@kellyschenkels.be
📞 0477 08 03 43
Want een veilige samenleving ontstaat niet door honden te labelen, maar door eigenaars te leren begrijpen wat er aan de andere kant van de leiband gebeurt.
Auteur Kelly Schenkels